Ambiwertyk – kim jest? Opis i cechy typu osobowości

Najważniejsze informacje

• Ambiwertyk to trzeci typ osobowości łączący cechy introwertyka i ekstrawertyka, stanowiący około 30% populacji światowej.
• Ambiwertycy dobrze funkcjonują zarówno w samotności jak i w grupie, potrafią słuchać i mówić w zależności od sytuacji.
• W pracy sprawdzają się najlepiej w sprzedaży, marketingu, nauczaniu i negocjacjach dzięki elastyczności i umiejętnościom społecznym.
• Główną wadą ambiwertyka jest skłonność do podejmowania decyzji pod wpływem innych ludzi i trudności w wyznaczaniu granic.

Ambiwertyk – kim jest i czym się wyróżnia?

Przede wszystkim należy wiedzieć, że ambiwertyk to trzeci typ osobowości, znajdujący się pomiędzy ekstra- i introwertykiem, łączący w sobie niektóre ich cechy. Większość społeczeństwa przejawia cechy charakterystyczne dla więcej niż jednego modelu osobowości – stąd właśnie potrzeba wyłonienia trzeciego typu, czyli ambiwertyka.

Przedrostek „ambi-” pochodzi od łacińskiego „ambo”, czyli „oboje”. Sama nazwa wskazuje, że sposób interakcji i reakcji na otaczający ambiwertyka świat będzie czerpał zarówno z intro-, jak i ekstrawersji. Szacuje się, że około 30 proc. ludzi na świecie to ambiwertycy. 

Kim jest ambiwertyk? Definicja ambiwersji

Ambiwertyk to osoba o osobowości łączącej cechy introwertyka i ekstrawertyka. Typy osobowości opracował na początku XX wieku Carl Jung, który wyróżnił wtedy introwersję oraz ekstrawersję. Są to przeciwstawne typy osobowości:

• introwertyk jest osobą skupioną na świecie wewnętrznym, na swoim wnętrzu. Niechętnie wychodzi z inicjatywą, źle się czuje w tłumie ludzi, jest nieśmiały, trudno nawiązuje nowe kontakty;
• ekstrawertyk to z kolei osoba, która żyje na wewnątrz, dobrze czuje się w grupie, kiedy uwaga skupia się na nim, jest energiczny, lubi rozmawiać i łatwo nawiązuje nowe kontakty. 

Ponieważ nie ma tylko ekstrawertyków i introwertyków, ale są także osoby z cechami zarówno jednych i drugich, to zaczęto wyróżniać trzeci typ osobowości, a mianowicie ambiwersję. Twórcą pojęcia jest psycholog Hans Eysenck, badacz teorii Junga z 1921 roku. Wyróżnił on ambiwertyka jako posiadacza zarówno cech ekstrawertycznych, jak i introwertycznych. 

Ambiwertycy to osoby dobrze zorganizowane, skupione na swoim wnętrzu, lecz nieprzesadnie, dobrze odnajdujące się wśród ludzi, są stabilni emocjonalnie oraz towarzyscy. Cechy osobowości określają sposób interakcji z otoczeniem, kontaktów z innymi ludźmi, naturalną zdolność do odnajdywania się w grupie innych. Ambiwertyk wykazuje także cechy introwertyczne, jak np. potrzebę samotności czy po prostu wyciszenia, ale w zależności od sytuacji potrafi się odnaleźć i nie odczuwa przy tym dyskomfortu. 

Cechy ambiwertyka

Co wyróżnia ten typ osobowości? Łączy on cechy ekstrawertyka z cechami introwertyka, czyli np.:

• dobrze czuje się w samotności, ale nie ma problemu w kontaktach z innymi ludźmi, łatwo nawiązuje znajomości, nie ma problemu z wypowiadaniem się na łamach grupy;
• efektywnie pracuje w grupie, nie boi się samodzielnych zadań;
• posiada dużą intuicję społeczną, 
• nie jest duszą towarzystwa, jak ekstrawertyk, ale potrafi rozmawiać i jest dobrym słuchaczem, przez co zyskuje w oczach ludzi;
• posiadają różne zainteresowania, ale nie mają problemu ze skupieniem się na jednym zadaniu i dążeniu do celu;
• dobrze czują się samotnie w domu, dobrze w grupie ludzi;
• ambiwertyk potrzebuje czasu dla siebie, żeby się wyciszyć.

Krytycy teorii Junga zwracali uwagę, że nic nie jest czarno-białe, a podział na introwertyków i ekstrawertyków właśnie taki jest. Pojęcie ambiwertyka i ambiwersji Hansa Eysencka idealnie wpasowuje się pomiędzy.

Ambiwersja jest mieszanym typem osobowości. Łączy w sobie zarówno cechy introwertyka, jak i ekstrawetryka. Ambiwertyk potrafi odnaleźć się w sytuacjach trudnych dla introwertyka, czyli np. w grupie, w towarzystwie, a jednocześnie cechą osobowości ambiwertycznej jest fakt, że dobrze czuje się w samotności. Nowe pojęcie w psychologii, czyli ambiwertyk i ambiwersja idealnie oddają cechy typowe dla osób o typie osobowości pomiędzy intro- i ekstrawersją.

Ambiwertyk a introwertyk i ekstrawertyk

Introwertycy to osoby skupione na swoim wnętrzu, nie mają potrzeby kontaktów z innymi ludźmi, a jeśli już one następują – są dla nich męczące. Odpoczynek i regeneracja zachodzą w ciszy, w domu, z dala od innych. Introwertycy to świetni słuchacze, spokojni i zrównoważeni, nie podejmują pochopnych decyzji i zastanawiają się nad tym, co mówią.

Ekstrawertycy uwielbiają spędzać czas z ludźmi, w grupie. Świetnie czują się, kiedy uwaga innych jest skupiona na nich, są bardzo otwarci na innych, ale lepiej mówią niż słuchają innych. Ekstrawertycy pod wpływem emocji mogą wpadać w histerie, często też nie zastanawiają się nad tym co mówią oraz działają pod wpływem bodźców. 

Ambiwertycy to osoby pomiędzy – w klasycznym podziale są po środku, łącząc różne cechy esktra- i introwertyków. Ten pośredni rodzaj osobowości potrafi brać udział w wydarzeniach towarzyskich, dostosować się do potrzeb wynikających z różnych sytuacji, a także spędzać czas samotnie. Ambiwersja zachowuje równowagę między introwersją a ekstrawersją.

Ambiwertyk w pracy

Mówiąc o idealnej pracy dla ambiwrtyka, należy uwzględnić przede wszystkim indywidualne preferencje oraz predyspozycje. Poza tym, warto wziąć pod uwagę:

• zalety ambiwertyka: elastyczność, empatia, kreatywność i otwartość, pracowitość, dobre umiejętności społeczne oraz samodzielność i jednocześnie – towarzyskość. 
• wady: niejednoznaczność, trudności w zrozumieniu jego potrzeb (choć elastyczny, to ambiwertyk może wysyłać zmienne sygnały – czasami potrzebuje samotności, a czasami grupy), trudność w podejmowaniu decyzji (problemy wynikają z potrzeby balansowania między kontaktami z ludźmi, co czasem osłabia ich zdolność do podejmowania szybkich decyzji).

Teoretycznie ambiwertycy są wyjątkowo korzystnymi kandydatami na rynku pracy, ponieważ łączą cechy ekstrawertyka i introwertyka. Potrafią słuchać, zarządzać, empatycznie podchodzić do innych, a także realizują się zarówno w grupie, jak i w samotności. 

Najlepsze stanowiska dla ambiwertyka związane są ze sprzedażą i marketingiem. Ze względu na swój typ osobowości ambiwertycy wysłuchają uważnie potrzeb, doradzą, spełnią oczekiwania innych, a także zareklamują produkt i utrzymają grupę odbiorców. Potrafią jednocześnie uwzględniać potrzeby klienta oraz reklamować inne usługi. Odnajdą się także jako nauczyciele, nie mają problemu z wystąpieniami publicznymi, a więc mogą być szkoleniowcami czy wykładowcami. Dobrze czują się także w negocjacjach. Powinni także odnaleźć się zarówno przemawiając przed tłumem i spotykając się z ludźmi, jak i w zadaniach wymagających samotności, skupienia i dobrej organizacji. 

Niestety wadą bycia ambiwertykiem będzie to, że można go podświadomie zachęcić do różnych rzeczy – często podejmują oni decyzję pod wpływem oczekiwań innych osób.

Ambiwertyk w życiu osobistym

Ambiwertyk odnosi się do ludzi w sposób zależny od sytuacji. Oznacza to, że lubi spędzać czas zarówno samotnie, jak i grupowo. W zależności od indywidualnych potrzeb jednostki będzie on ładował akumulatory w inny sposób. Ambiwertycy w życiu osobistym potrafią pójść na kompromis, budują lojalność i zaufanie oraz pozwalają na różne zachowania, starając się je zrozumieć. Wyróżnia ich wspomniana już elastyczność, chociaż czasami miewają skłonności do przesadzania, a także mogą wprowadzać zamęt i niejednoznaczność, ponieważ bliscy nie wiedzą, czy akurat potrzebują samotności czy uwagi (czyli w jakim „trybie” są – ekstrawertyka czy introwertyka). 

Ambiwertycy miewają także trudności w utrzymaniu równowagi między życiem prywatnym a zawodowym – z jednej strony są bardzo ambitni i chcą osiągnąć sukces, a z drugiej potrzebują chwili odpoczynku i wytchnienia.

Ambiwersja – kiedy do psychologa?

Na osobowość człowieka składa się wiele cech, m. in. charakter, temperament, inteligencja, poczucie własnej wartości, postrzeganie świata, wyznawane wartości i potrzeby. Osobowość w psychologii to  zespół cech, a także czynników determinujących różne zachowania i w efekcie – mających bezpośredni wpływ na osobowość. Poszczególne cechy, które nas wyróżniają wypracowujemy indywidualnie wraz z upływem czasu.

Czy warto być ambiwertykiem? Statystycznie jedna trzecia wszystkich ludzi na świecie to właśnie ambiwertycy. Osoba o tym typie osobowości czuje się dobrze w wielu sytuacjach, które u ekstrawertyka lub introwertyka będą wywoływać dyskomfort.

Ambiwertyk może być doskonałym słuchaczem i doskonałym mówcą, zmieniać niektóre cechy swojej osobowości w zależności od sytuacji, dopasowywać się do innych, być elastycznym. Niestety ma też swoje wady, ale występują one w różnych typach osobowości. Przede wszystkim ambiwertyk może podejmować decyzje pod wpływem innych ludzi, często chce się przypodobać, zaspokoić potrzeby inych, stara się dobrze odnaleźć w relacjach międzyludzkich, co w konsekwencji może prowadzić do nieprzemyślanych zachowań czy właśnie – decyzji. 

Do psychologa warto udać się zawsze wtedy, kiedy cechy i zachowania, określające sposób interakcji i reakcji, zaczynają wywoływać u nas dyskomfort. W sytuacji, kiedy potrzebujemy rozmowy, wsparcia lub gdy chcemy wydobyć nasze dobre cechy na powierzchnię i pracować nad nimi. Wizyta u doświadczonego psychologa potrafi zmotywować do działania, do zmian, ale daje także inne spojrzenie na sytuację, pozwala wyciągnąć więcej wniosków oraz zauważyć coś, co sami moglibyśmy przeoczyć. 

Ambiwertyk – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Źródła:

• C. G. Jung, Zasadnicze problemy psychoterapii, [w:] Praktyka psychoterapii. Przyczynki do problematyki psychoterapii i do psychologii przeniesienia, Warszawa 2007,
• K. Martowska, Model uwarunkowań kompetencji społecznych [dostęp 07.09.2023], 
• M. Raszewska-Kursa, Ambiwerstwo. Przewaga, Kraków 2020,
• J. Strelau, Wymiary i struktura temperamentu, [w:] Psychologia temperamentu. Warszawa 2002,
• J. Strelau, Badania nad temperamentem [dostęp 07.09.2023].

Szukasz dobrego psychologa? Sprawdź ofertę MindHealth:

• Psycholog Białystok
• Psycholog Gdynia
• Psycholog Gdańsk
• Psycholog Katowice
• Psycholog Kraków
• Psycholog Poznań
• Psycholog Rzeszów
• Psycholog Warszawa
• Psycholog Wrocław

Data dodania: 8 października, 2023 | Ostatnia aktualizacja: 18 marca, 2026

Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.

Autor artykułu

Redakcja MindHealth to specjaliści i pasjonaci zdrowia psychicznego, którzy dzielą się wiedzą na temat psychologii. Naszym celem jest wspieranie w dbaniu o zdrowie psychiczne i emocjonalną równowagę.

Zobacz wszystkie artykuły →