Ekstrawertyk – czym cechuje się ten typ osobowości?

Ekstrawertyk to osoba, która czerpie energię z kontaktów społecznych i kieruje uwagę na otaczający świat. Ten typ osobowości charakteryzuje się towarzyskością, asertywością i potrzebą bycia w centrum uwagi. Ekstrawertycy łatwo nawiązują znajomości, są aktywni i optymistyczni. Stanowią około 70% populacji, w przeciwieństwie do introwertyków. Ich cechy pozytywne to otwartość i umiejętność przewodzenia grupie. Do negatywnych należą impulsywność i problemy ze słuchaniem innych. W samotności tracą energię, natomiast w towarzystwie odzyskują siły do działania. Poznaj szczegółowe cechy ekstrawertyka i dowiedz się, jak ten typ osobowości wpływa na codzienne funkcjonowanie.

Pacjent u psychologa w Warszawie

Najważniejsze informacje

  • Ekstrawertyk to typ osobowości kierujący uwagę na świat zewnętrzny – czerpie energię z kontaktów z ludźmi i gubi ją w samotności.
  • Ekstrawertycy stanowią około 70% społeczeństwa, podczas gdy introwertycy tylko 30% populacji światowej.
  • Osoby ekstrawertyczne działają impulsywnie, najpierw robią, potem myślą – potrzebują być w centrum uwagi i mówią dużo oraz głośno.
  • Ekstrawersja nie wyklucza problemów psychicznych – intensywny tryb życia może prowadzić do wypalenia, zmęczenia czy depresji.

Czym jest ekstrawertyzm? Definicja

Termin ekstrawertyk został wprowadzony do psychologii w pracy „Typy psychologiczne” Carla Gustava Junga w 1921 roku. Następnie typy osobowości Juga analizował psycholog Hans Jürgen Eysenck, który uznał je za składową wielu cech, ale głównie – synonimów otwartości na ludzi.

Paul Costa i Robert R. McCrae wyróżnili ekstrawertyka i introwertykamodelu wielkiej piątki (pięcioczynnikowym modelu osobowości), gdzie uznali, że ekstrawersja (vs introwersja) odnosi się do jakości i ilości interakcji społecznych oraz poziomu aktywności, energii, a także zdolności do doświadczania pozytywnych emocji.

Statystycznie na świecie więcej jest ekstrawertyków niż introwertyków (introwertycy stanowią około 30 proc. społeczeństwa). Wyróżnia się także pośredni typ osobowości między intro- a ekstrawertykiem, czyli ambiwertyka

Ekstrawertyzm to typ osobowości, który dobrze czuje się wśród innych ludzi, jest nastawiony na współpracę, skupia się na życiu wewnętrznym i nie odnajduje się w samotności. Typowe cechy charakterystyczne to: towarzyskość, asertywność, skłonności do bycia w centrum uwagi, a także serdeczność, pewność siebie i aktywność. 

Cechy ekstrawertyka

Ekstrawertycy to osoby ponadprzeciętnie aktywne, zaangażowane w kontakty z innymi ludźmi, jednocześnie pewne siebie, działają impulsywnie, a energię czerpią z szybkiego tempa życia. Nie mają problemu z głośnym wypowiedzeniem swojego zdania, utrzymaniem kontaktu wzrokowego, a ich wydajność wzrasta, kiedy poświęca się im uwagę.

Osoby o tym typie osobowości łatwo nawiązują nowe kontakty, często są liderami w grupie, odczuwają niepokój, kiedy ich odpoczynek lub samotność przedłuża się. W życiu osobistym potrzebują bodźców i kontaktów z innymi, są towarzyskie i w ciągłym ruchu. Z kolei w życiu zawodowym często przejmują rolę kierownicze, ze względu na potrzebę nowych wyzwań. Ekstrawertykom łatwo odnaleźć się w nowych sytuacjach, czy to w nowej pracy, klasie czy grupie. 

Cechy pozytywne

W społeczeństwie cechy osobowości ekstrawertyka są pożądane – osoby takie potrafią łatwo zjednywać sobie ludzi poprzez swoją towarzyskość, są postrzegane jako osoby optymistycznie nastawione do życia, otwarte na nowe doświadczenia, a także żywiołowe. 

Nawiązywanie nowych znajomości przychodzi im z łatwością, wykazują także duże zainteresowanie innymi ludźmi, chętnie rozmawiają, lubią dużo mówić, a podstawą czerpania przez nich energii do życia są właśnie kontakty z innymi. Doceniane i chwalone starają się jeszcze bardziej, a dzięki temu, że nie mają problemu z byciem w centrum uwagi, cechuje ich szybka i głośna mowa, często przejmują rolę przywódcy. Ekstrawertyków cechuje na ogół asertywność, zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. 

Ekstrawertyk – czym cechuje się ten typ osobowości?

Cechy negatywne

Ekstrawertycy lubią co prawda dużo mówić, ale niekoniecznie potrafią słuchać swoich rozmówców, zdarza im się także mówić rzeczy nieprzemyślane wcześniej. Ponieważ poszukują nowych doznań, spędzanie z nimi czasu dla niektórych jest męczące i zbyt aktywne. Zdarza się, że pod wpływem stresu nie potrafią kontrolować swojego zachowania, wpadają w histerię lub wykazują skłonności do zachowań agresywnych, krzyków czy kłótni.

Prowadzą intensywny tryb życia, który może negatywnie odbić się na ich zdrowiu, a także prowadzić do przemęczenia. Nie zawsze także wykazywane przez nich skłonności przywódcze są pozytywnie odbierane przez innych. Ekstrawertykom, którzy czują się niedoceniani, towarzyszy frustracja. 

Ekstrawertyk a introwertyk – porównanie typów osobowości

Ekstrawertyk jest całkowitym przeciwieństwem introwertyka. Introwertycy to osoby czerpiące energię ze swojego wnętrza, z własnych uczuć i rozmyślań. Nie potrzebują kontaktów z ludźmi, nie są tak energiczne i cechują się większą wrażliwością na otaczający je świat. Nie tracą czasu na poszukiwanie doznań, nie cechuje ich także otwartość na nowe doświadczenia, miewają problemy z nawiązywaniem nowych kontaktów, źle czują się w dużych grupach. 

Na osobowość człowieka składa się wiele cech, m. in.: charakter, temperament, inteligencja, poczucie własnej wartości, postrzeganie świata, wyznawane wartości i potrzeby. Wiele czynników determinuje różne zachowania i w efekcie osobowość. Zarówno introwertycy, jak i ekstrawertycy, mają swoje wady i zalety. To, że ekstrawertyk dobrze czuje się w roli przywódcy nie oznacza od razu, że będzie dobrym liderem – często są to osoby impulsywne, działające pod wpływem chwili, natomiast introwertyk działa przemyślanie. Zawsze rozważa swoje słowa, jest dobrym słuchaczem, potrafi podejmować decyzje po czasie, a nie pod wpływem impulsu. Nie kieruje się emocjami, jest w stanie kontrolować swoje zachowania w sytuacji stresowej, dlatego również introwertyk potrafi być dobrym przywódcą. 

Przyjęło się w społeczeństwie, że ekstrawertycy są „duszami towarzystwa”, a introwertycy nieśmiałymi i wycofanymi osobami. Jednak nie jest to trafne określenie obu typów osobowości. Należy pamiętać, że introwertyk czerpie energię z własnego wnętrza, ale nie jest tak, że będzie unikał ludzi – po prostu „ładuje baterie” w samotności, dzięki czemu ma energię, aby wychodzić do ludzi i nawiązywać kontakty. Introwersja niesłusznie jest mylona z nieśmiałością, czyli w tym wypadku lękiem przez przed oceną społeczną czy kontaktami z ludźmi. 

Kim jest ambiwertyk?

Ambiwertyk to typ osobowości pomiędzy introwertykiem a ekstrawertykiem. Autorem tego typu osobowości w psychologii jest Hans Eysenck. W myśl jego teorii ambiwertyków można uznać za osoby, które potrafią odnaleźć się w każdej sytuacji – będą się czuć dobrze zarówno w grupie, jak i w samotności w domu. Co ciekawe zachowanie ludzi przejawiających ambiwertyzm będzie różne w zależności od tego, w jakiej sytuacji się oni znajdują. Przykładowo ambiwertyk odnajduje się w pracy jako lider, ale i pracując pod kimś – w obu sytuacjach będzie czuł się dobrze. 

Ludzie o tym typie osobowości na ogół czują się swobodnie w znanym im gronie, wtedy nie mają problemu z komunikacją i wyrażaniem swoich emocji, natomiast wśród ludzi o charakterze dominującym, będą stawali się wycofani. 

Czy ekstrawertyk pasuje do introwertyka?

Cechy ekstrawertyczne są przeciwstawne do introwertycznych. Już sama mówi o zupełnie różnych typach osobowości (łac. introversus – zwrócony do środka i extraversus – zwrócony na zewnątrz). Nie oznacza to jednak, że takie osoby nie pasują do siebie, jednak taka przyjaźń lub związek wymaga nauki pójścia na kompromis. Ekstrawertycy nie potrafią zrozumieć potrzeby samotności lub wyboru samotnego wieczoru zamiast wyjścia z grupą. W przypadku związku dwóch tak różnych osób należy nauczyć się cierpliwości, kompromisu oraz nie wolno narzucać swojego zdania drugiej osobie. Jest to rodzaj pracy nad sobą, przy czym należy pamiętać, że nie zmieni się na siłę drugiej osoby. Innym typem osobowości jest ekstrawertyk, a innym introwertyk, ale zawsze można znaleźć złoty środek.

Człowiek spędza bardzo dużo czasu w pracy, gdzie spotyka różne osoby – zarówno ekstra-, jak ambi- i itrowertyków. Dlatego należy nauczyć się funkcjonować z ludźmi i szanować ich odmienność, a także potrzeby. Możliwość pracy zdalnej bywa problematyczna dla osoby chcącej przebywać z ludźmi, natomiast lepiej odnajdzie się w niej introwertyk. W kontaktach zawodowych, podczas rozmów z innymi ludźmi, klientami czy kontrahentami, lepiej odnajdzie się ekstrawertyk. Pracę powinno się dobierać z myślą o tym, aby czuć się w niej komfortowo. 

Jak myśli ekstrawertyk?

Osoby o typie osobowości ekstrawertycznym często działają pod wpływem impulsów, najpierw coś robią, potem myślą nad tym. Nie zawsze potrafią kontrolować swoje zachowania, robią wiele rzeczy nie zastanawiając się nad konsekwencjami, działają pod wpływem chwilowego bodźca.

Potrzebują być w centrum uwagi innych, dążą do zainteresowania ludzi swoją osobą, mówią dużo i głośno, aby ich zauważyć. Charakteryzują się krótką pamięcią – nie rozpamiętują wydarzeń, a prowadzony przez nich intensywny tryb życia oraz natłok różnych spraw szybko prowadzi do zmęczenia. Wśród ich cech charakteru należy uwzględnić potrzebę wychodzenia z domu, do ludzi, przebywania w grupie. Ekstrawersja i introwersja nie wykluczają z wykonywania żadnego zawodu, pytanie tylko, czy osoby o takim typie osobowości będą czuły się dobrze w każdej pracy.

Co lubią osoby ekstrawertyczne?

Uwaga, towarzystwo, zainteresowanie to coś, co jest lubią osoby ekstrawertyczne. Czerpią one energię z przebywania w grupie, z kontaktów z innymi, lubią czuć się potrzebne i docenianie. Ekstrawertycy mają wielu przyjaciół, lubią zabawę, są uważane za typy imprezowe. Lubią także nawiązywać nowe znajomości.

Ekstrawertyk u psychologa i psychoterapeuty

To, że ktoś czerpie energię z bycia wśród innych ludzi nie oznacza, że nie może cierpieć na depresję czy inne zaburzenia lub problemy. Pojawiają się one w wyniku intensywnego trybu życia, który może prowadzić do: wypalenia zawodowego, zmęczenia, zniechęcenia czy nawet depresji. Może ich dotknąć także kryzys wieku średniego, związany z niezrealizowanymi marzeniami czy planami. Dodatkowo ekstrawertycy muszą nauczyć się kontrolować swoje emocje, nie działać pod wpływem impulsów, a także słuchać uważniej innych ludzi. Podczas terapii można pracować nad wieloma aspektami życia. 

Ekstrawertyzm – najczęściej zadawane pytania (FAQ)


Czy ekstrawertyzm można zmienić lub wytrenować?

Ekstrawertyzm to w dużej mierze cecha wrodzona, ale można rozwijać niektóre umiejętności społeczne. Psychoterapia może pomóc w lepszym zarządzaniu swoimi naturalnymi skłonnościami, ale całkowita zmiana typu osobowości nie jest możliwa ani zalecana.


Jak rozpoznać ekstrawertyzm u dziecka?

Ekstrawertyczne dzieci często poszukują towarzystwa rówieśników, łatwo nawiązują kontakty, preferują głośne zabawy i źle znoszą długie okresy samotności. Mogą też wcześnie wykazywać cechy przywódcze w grupie i chętnie uczestniczą w zajęciach zespołowych.


Co robić, gdy cechy ekstrawertyka przeszkadzają w relacjach?

Kluczowa jest praca nad umiejętnością słuchania innych i kontrolowaniem impulsywności. Warto uczyć się cierpliwości, dawania przestrzeni innym osobom oraz świadomego ograniczania potrzeby bycia w centrum uwagi w niektórych sytuacjach.


Czy ekstrawertyk może cierpieć na lęk społeczny?

Tak, ekstrawertyzm i lęk społeczny to różne zjawiska. Ekstrawertyk może odczuwać lęk przed oceną społeczną mimo naturalnej potrzeby przebywania z ludźmi. W takich przypadkach pomoc psychologa jest szczególnie wskazana.


Jakie zawody najlepiej pasują do ekstrawertyków?

Ekstrawertycy sprawdzają się w zawodach wymagających kontaktów z ludźmi: sprzedaży, marketingu, public relations, nauczania czy zarządzania zespołami. Dobrze radzą sobie też w branżach eventowych, hotelarskich i wszystkich wymagających prezentacji publicznych.

Źródła

  • C. G. Jung, Zasadnicze problemy psychoterapii, [w:] Praktyka psychoterapii. Przyczynki do problematyki psychoterapii i do psychologii przeniesienia, Warszawa 2007,
  • K. Martowska, Model uwarunkowań kompetencji społecznych [dostęp 07.09.2023], 
  • J. Strelau, Wymiary i struktura temperamentu, [w:] Psychologia temperamentu. Warszawa 2002,
  • J. Strelau, Badania nad temperamentem [dostęp 07.09.2023],
  • M. Olsen Laey, Mapowanie mózgu: Czy rodzimy się introwertykami?, [w:] Introwertyzm to zaleta. Poznań 2005,
  •  B. Zawadzki, J. Strelau, P. Szczepaniak, M. Śliwińska: Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Warszawa, Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, 1997.

Szukasz dobrego psychologa? Sprawdź ofertę MindHealth:

Data dodania: 8 września, 2023 | Ostatnia aktualizacja:

Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.

Autor artykułu

Redakcja MindHealth to specjaliści i pasjonaci zdrowia psychicznego, którzy dzielą się wiedzą na temat psychologii. Naszym celem jest wspieranie w dbaniu o zdrowie psychiczne i emocjonalną równowagę.

Zobacz wszystkie artykuły →