Psychoterapia humanistyczna

Psychoterapia humanistyczna (humanistyczno-egzystencjalna) to nazwa obejmująca szkoły terapeutyczne o różnych tradycjach i metodach postępowania. Ich twórców łączy pogląd, że zachowanie człowieka wynika z dążenia do rozwoju i zaspokajania własnych potrzeb. Natomiast zaburzenia są skutkiem negatywnych doświadczeń przeżywanych podczas tego procesu.

Z profesjonalnej terapii humanistycznej skorzystasz w Mind Health – Centrum Zdrowia Psychicznego.

Psychoterapia humanistyczna: dwie kobiety w gabinecie

Co to jest psychoterapia humanistyczna?

Psychoterapia humanistyczna to grupa koncepcji, które rozwijały się w kontrze do psychoanalizy i behawioryzmu. Jej twórców nazywa się „trzecią siłą w psychoterapii”.

Przedstawiciele tego nurtu kładą akcent na osobowy wymiar ludzkiego istnienia i podejmują w terapii dylematy z tym związane. Terapeuci humanistyczni skupiają się głównie na teraźniejszości. Ponadto zwracają większą uwagę na możliwości osoby będącej w terapii niż na jej deficyty. Za najważniejszą do uzyskania zmiany uważają konstruktywną relację pomiędzy sobą a Pacjentem.

Do koncepcji humanistycznych zalicza się m.in. terapię Gestalt, terapię egzystencjalną czy podejście skoncentrowane na kliencie/osobie Carla Rogersa.

Główne założenia

Psychoterapia humanistyczna to podejście, które analizuje, w jaki sposób światopogląd klienta wpływa na dokonywane przez niego wybory. Opiera się na przekonaniu, że osoba będąca w terapii najlepiej rozumie swoje doświadczenia i potrzeby. Terapeuci tego nurtu pomagają Pacjentowi zrozumieć to, czego doświadcza, ale nie interpretują jego uczuć. Ważną zasadą w terapii humanistycznej jest bezwarunkowy, pozytywny szacunek dla klienta.

Na czym polega terapia humanistyczna?

Psychologia humanistyczna zakłada proces wspomagania poprzez dotarcie do naturalnych tendencji rozwoju Pacjenta. Służy też uwydatnieniu mocnych stron osoby będącej w terapii i zminimalizowaniu efektów słabych stron. Jest przede wszystkim tworzeniem warunków, które umożliwią Pacjentowi zrozumienie indywidualnych potrzeb oraz tego, co jest dla niego wartościowe. Ma również pozwolić na rozpoznanie sensu własnego życia i sposobów niwelowania uciążliwości istnienia.

Cele psychoterapii humanistycznej

Koncepcje humanistyczne stawiają przed psychoterapią różnorodne i ambitne cele. Głównym jest zmiana osobowości lub sensu życia Pacjenta. Jej przejawy to:

  • uwolnienie naturalnej tendencji do samorozwoju;
  • zwiększenie samoświadomości;
  • uwolnienie możliwości przeżywania doświadczeń;
  • wzrost samoakceptacji i akceptacji innych;
  • nabycie zdolności do konfrontowania się z trudnościami egzystencjalnymi;
  • poszukiwanie sensu życia;
  • poszukiwanie wzorców idealnego człowieka.

Samorozwój dzięki zrozumieniu siebie

Psychoterapia w podejściu humanistycznym jest miejscem i okazją do wzbudzania uczuć Pacjenta. Terapeuci tego nurtu bardziej koncentrują się na teraźniejszości niż na przeszłości. Zwracają uwagę na aktualne przeżycia, które hamują rozwój osoby będącej w terapii lub utrudniają jej osiągnięcie celów życiowych.

Podczas psychoterapii w nurcie humanistyczno-egzystencjalnym przeżycia Pacjenta są ujawniane i wprowadzane do świadomości. To skupienie na teraźniejszych emocjach i aktualnej ocenie doświadczeń ma doprowadzić do – wspomnianej wyżej – zmiany osobowości czy odnalezienia sensu życia.

W podejściu egzystencjalnym głównym przedmiotem terapii jest nawet nie teraźniejszość, a przyszłość – przewidywania Pacjenta, jego ocena własnych wyborów i zamiary.

Rola terapeuty w psychoterapii humanistycznej

W terapii humanistycznej uważa się, że odpowiednia relacja pomiędzy Pacjentem a terapeutą ma zasadniczy wpływ na sukces procesu zmiany. Główne pożądane cechy terapeuty to empatia, autentyczność i akceptacja (tzw. triada Rogersa). Są one definiowane jako:

  • empatia: rozumienie świata wewnętrznego pacjenta i dzielenie się z nim informacjami na ten temat;
  • autentyczność: brak fasady i udawania u prowadzącego terapię;
  • akceptacja: dzięki osłabieniu zewnętrznych uwarunkowań poczucia własnej wartości, umożliwia pacjentowi powrót do akceptacji samego siebie.

Ponadto psychoterapeuci humanistyczni nie stawiają się w pozycji autorytetu. Wychodzą bowiem z założenia, że to Pacjent jest ekspertem od swoich trudności. Motorem zmiany jest jego potencjał i odpowiedzialność. Dlatego terapeuci tego nurtu wspierają kierunek, który klient obiera podczas sesji. W ten sposób osoba pozostająca w terapii staje się bardziej otwarta, co prowadzi ją do samorealizacji i wolności.

Narzędzia i metody wykorzystywane przez psychologa

Poza relacją terapeutyczną (zwaną niekiedy przymierzem) rolę w psychoterapii humanistycznej odgrywają inne narzędzia. Jedną z głównych stosowanych technik jest odzwierciedlanie, czyli pokazywanie uczuć przeżywanych przez klienta. Pozwala ono uczestnikowi terapii na uzyskanie większej świadomości swoich doświadczeń i rzeczywistych emocji.

W terapii humanistycznej używa się także narzędzi pomocnych w zmaganiach z poszczególnymi problemami Pacjenta, m.in. techniki dialogu w sytuacji pustego krzesła czy podwójnego krzesła.

Terapeuci egzystencjalni wykorzystują m.in. metodę fenomenologiczną – skupiają uwagę Pacjenta na doświadczeniach, ich odbiorze oraz na rozumieniu ich znaczenia. Niektórzy stosują też interpretacje czy konfrontacje. Te ostatnie dotyczą relacji i tego, czego doświadcza psychoterapeuta.

Zastosowanie podejść humanistycznych poza psychoterapią również przyniosło wypracowanie wielu technik. Są one wykorzystywane do refleksji nad przeżyciami, stymulowania wyrażania uczuć, poszerzania świadomości czy doświadczania relacji z innymi ludźmi (w grupach spotkaniowych). Większość z nich podlega kolejnym modyfikacjom. Zawsze mają jednak na celu przywołanie uczuć i doświadczeń Pacjenta, by uruchomić jego tendencje do samorozwoju.

Rodzaje psychoterapii humanistycznej

Terapią humanistyczno-egzystencjalną nazywa się wiele podejść. Należy do nich m.in.

  1. Terapia Gestalt: jej teoria i praktyka jest dziełem Fredericka i Laury Perls. Nazwa nawiązuje do teorii postaci. To podejście opiera się na przekonaniu, że nierozwiązane konflikty z innymi – w tym członkami rodziny czy partnerami uczuciowymi – prowadzą do niepokoju. Terapia Gestalt koncentruje się na poszerzaniu perspektyw i pogłębianiu świadomości osoby będącej w procesie zmiany. Psychoterapeutę reprezentującego to podejście cechuje bezpośredniość i otwartość. Dzięki sile przeżycia emocjonalnego, wiążącego się z „tu i teraz”, terapia Gestalt umożliwia dotarcie do głębokich nierozwiązanych problemów z przeszłości, będących źródłem bieżących zaburzeń psychicznych i trudności w relacjach;
  2. Terapia egzystencjalna: to podejście czerpie wiele z filozofii. Istotę terapii egzystencjalnej stanowi pogłębienie samoświadomości osoby zgłaszającej się po pomoc. Służy temu refleksja nad osobistą wolnością i odpowiedzialnością oraz skonfrontowanie się z – wcześniej unikanym – egzystencjalnym lękiem. Najważniejsi twórcy tego podejścia to Viktor Frankl i Irvin D. Yalom. Celem logoterapii Frankla jest przywrócenie człowiekowi sensu istnienia. Najlepiej wyraża się on przez realizację wartości, takich jak odpowiedzialność, miłość czy wolność (mających źródło w wierze religijnej). Według Yaloma terapia jest konfrontacją z wyzwaniami ludzkiej egzystencji – śmiercią, wolnością, izolacją i brakiem sensu;
  3. Podejście skoncentrowane na kliencie/osobie Carla Rogersa: jest psychoterapią niedyrektywną, akcentującą rolę właściwości terapeuty i relacji terapeutycznej. Stanowi wyraz ufności w możliwości rozwoju i samorealizacji człowieka. Według Rogersa odpowiedni stosunek terapeuty do pacjenta – oparty na szczerości, bezwarunkowej akceptacji i empatii – jest warunkiem koniecznym oraz wystarczającym do wystąpienia pożądanych zmian. Celem terapii w tym ujęciu jest uzyskanie przez klienta głębszej niezależności i integracji. Rogers i jego poglądy dotyczące cech terapeuty wywierają wpływ na kolejne pokolenia psychoterapeutów.

Dla kogo nurt humanistyczny w terapii?

Terapia humanistyczno-egzystencjalna jest skierowana do większości potrzebujących pomocy (wyjątek stanowią pacjenci z głębokimi zaburzeniami psychicznymi). W szczególności pomaga w radzeniu sobie z negatywną oceną (postrzeganą lub rzeczywistą) ze strony innych ludzi. Sesje z reprezentantem tego podejścia przysłużą się więc osobom mającym trudności w relacjach z innymi, problemy w związku czy niską samoocenę.

Terapeuta nurtu humanistyczno-egzystencjalna pomoże również w smutkach i niepokojach, które są związane z zagubieniem w życiu, poczuciem pustki czy bezwartościowości.

Podejście to jest także odpowiednie w przypadku depresji, zaburzeń związanych z używaniem substancji, doświadczania skutków traumy czy trudności w radzeniu sobie z przewlekłymi problemami zdrowotnymi.

Znajduje też zastosowanie jako forma interwencji kryzysowej. Ponadto jest przydatna u osób bez trudności, które są zorientowane na poprawę funkcjonowania, chcą się rozwijać i bardziej wykorzystywać swój potencjał.

Korzyści dla Pacjenta

Nurty humanistyczno-egzystencjalne wniosły do psychoterapii treści, które w innych podejściach pozostają na drugim planie. Główne zalety humanistycznej psychoterapii to:

  • podkreślanie podmiotowości uczestnika terapii;
  • dostrzeganie egzystencjalnego wymiaru istnienia człowieka;
  • zwracanie uwagi na pożądane cechy terapeuty.

Psychoterapia humanistyczna – cena

Ceny terapii humanistycznej w Mind Health – Centrum Zdrowia Psychicznego nieznacznie się różnią w zależności od miasta i mogą wynosić:

  • za wizytę stacjonarną: 150-170 zł*;
  •  za wizytę telemedyczną: 150-170 zł*;
  • za pakiet 5 sesji psychoterapeutycznych u wybranego psychoterapeuty: 650-750 zł*.

Przyjmujemy w Warszawie, Krakowie, Katowicach, Wrocławiu, Poznaniu i Gdańsku.

Jak się zapisać?

Psychoterapeutę humanistycznego znajdziesz w Mind Health – Centrum Zdrowia Psychicznego. Działamy w sześciu miastach, oferując wsparcie profesjonalistów. Dajemy możliwość wyboru wizyty stacjonarnej lub telemedycznej. Zapraszamy do zakupu pojedynczych sesji albo pakietu 5 spotkań z wybranym psychoterapeutą.

Zapisy prowadzone są pod numerem ogólnopolskiej infolinii22 5662224, a także w naszym sklepie internetowym.

* Przedstawione ceny mają charakter informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu Art.66 par.1 Kodeksu Cywilnego.

Mindhealth logo