Anhedonia i brak energii – kiedy obniżenie nastroju staje się problemem?

Obniżenie nastroju, spadek motywacji i trudności w czerpaniu radości z codziennych czynności to zjawiska, które mogą dotykać każdego, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, ale także podczas innych pór roku, np. latem, choć wydaje się to nietypowe – wielu z nas odczuwa sytuacyjnie spadek nastroju i energii wobec wszechobecnej, nieco wyolbrzymianej szczęśliwości okresu wakacyjnego. Często jednak te symptomy wykraczają poza typową sezonową chandrę i mogą świadczyć o występowaniu anhedonii, czyli ograniczonej zdolności do odczuwania przyjemności i obniżonych zasobów energetycznych oraz motywacyjnych. Zrozumienie objawów, przyczyn i sposobów radzenia sobie z anhedonią pozwala skuteczniej reagować i poprawić jakość życia. Nie bez znaczenia jest również wiedza – w jaki sposób i gdzie można profesjonalnie i rzetelnie zdiagnozować problem.

Jeśli doświadczasz sezonowy braku energii lub trudności w odczuwaniu przyjemności, specjaliści z poradni MindHealth w Katowicach, Poznaniu i innych miastach mogą pomóc w diagnozie i zaproponować odpowiednią terapię.

Czym jest anhedonia i jak się objawia?

Objawy anhedonii mogą być różnorodne i dotyczyć zarówno sfery emocjonalnej, jak i społecznej, a także wolicjonalnej, deklaratywnej i poznawczej, czyli wpływać na nasz zbyt niski poziom energii i zbyt wysoki poziom prokrastynacji. Osoba doświadczająca anhedonii często nie czerpie satysfakcji z aktywności, które wcześniej sprawiały przyjemność, takich jak spotkania z bliskimi, hobby czy sukcesy zawodowe. Pojawia się obniżenie motywacji, trudności w podejmowaniu działań oraz poczucie, że życie straciło barwy i radość. Zmienia się również stosunek do samego siebie – przestajemy zauważać swoje zasoby, mocne strony, a zaczynamy mocniej kierować się podpowiedziami tzw.wewnętrznego krytyka.

W codziennym funkcjonowaniu anhedonia może objawiać się brakiem inicjatywy, wycofaniem społecznym, spadkiem wydajności w pracy lub nauce oraz ogólnym poczuciem pustki i braku poczucia sensu codziennego funkcjonowania oraz poszukiwania perspektyw na przyszłość. Osoby cierpiące na anhedonię często zgłaszają również brak energii, co dodatkowo utrudnia wykonywanie nawet prostych codziennych czynności. Pacjenci zgłaszają brak zainteresowania poszukiwaniem nowych projektów zawodowych i edukacyjnych, mniejszą potrzebę podróżowania i odkrywania nowych miejsc, chęci na kreatywne spędzanie czasu, ale także zwykłe, rutynowe wyjście na spacer, czy do kawiarni, choć jest to bardzo ważne dla naszej kondycji psychicznej.

Anhedonia jest częstym objawem depresji, a jej wczesne rozpoznanie jest kluczowe, ponieważ może sygnalizować rozwijający się problem psychiczny, który wymaga wsparcia specjalisty. Badania wskazują, że osoby z chronicznym brakiem odczuwania przyjemności są bardziej narażone na rozwój przewlekłych zaburzeń nastroju i spadek jakości życia (American Psychiatric Association, 2013).

Neurobiologiczne przyczyny braku energii

Brak energii i ograniczona zdolność do odczuwania przyjemności mają silne podstawy neurobiologiczne. W anhedonii obserwuje się zmniejszoną aktywność układu nagrody w mózgu, w szczególności w obszarach takich jak jądro półleżące czy kora przedczołowa. Zaburzenia w wydzielaniu neuroprzekaźników, takich jak dopamina i serotonina, prowadzą do spadku motywacji i radości z życia.

Dodatkowo czynniki zewnętrzne, takie jak brak energii jesienią, niedobór światła słonecznego i zmiany biologiczne związane z rytmem dobowym, mogą nasilać neurobiologiczne mechanizmy anhedonii. Stres, przewlekłe napięcie emocjonalne i problemy w relacjach społecznych również wpływają na obniżenie aktywności układu nagrody, utrudniając odzyskanie pozytywnych emocji. W okresie zmian pór roku warto szczególna uwagę przywiązywać do odpowiedniej suplementacji, wykonywania badań profilaktycznych z surowicy krwi oraz utrzymywania stałych rytmów dobowych i ogólnej higieny funkcjonowania.

Zrozumienie neurobiologicznych podstaw anhedonii pomaga w dobraniu skutecznych strategii terapeutycznych, które łączą wsparcie psychologiczne z odpowiednimi interwencjami behawioralnymi i farmakologicznymi. W naszych gabinetach mogą Państwo porozmawiać o szerokich możliwościach ogólnoustrojowej odnowy biologicznej. Dysponujemy materiałami psychoedukacyjnymi na ten temat.

Metody leczenia i wsparcie w poradniach MindHealth

Leczenie anhedonii opiera się na indywidualnym podejściu i może obejmować różne formy terapii. Psychoterapia poznawczo-behawioralna pozwala na stopniowe zwiększanie aktywności i wprowadzanie działań, które stymulują pozytywne emocje. Terapia poznawcza uczy rozpoznawania negatywnych schematów myślowych oraz motywuje do podejmowania codziennych aktywności.

W niektórych przypadkach stosuje się także farmakoterapię, np. leki wpływające na poziom dopaminy i serotoniny, co może poprawić funkcjonowanie układu nagrody i zwiększyć odczuwanie przyjemności. Dodatkowo praktyki wspierające codzienny rytm, takie jak regularna aktywność fizyczna, ekspozycja na światło dzienne oraz techniki mindfulness, mogą znacząco poprawić samopoczucie i zwiększyć energię.

Poradnie MindHealth w Katowicach, Poznaniu i innych miastach oferują kompleksową diagnozę i terapię anhedonii, pomagając pacjentom odzyskać radość z życia oraz zredukować objawy braku odczuwania przyjemności. Specjaliści opracowują indywidualne strategie wsparcia, monitorują postępy terapii i dostosowują metody do potrzeb pacjenta.

Jeżeli zauważasz u siebie trudności z odczuwaniem przyjemności lub chroniczny brak energii, umów się na konsultację w poradni MindHealth, aby otrzymać profesjonalną pomoc i skuteczne wsparcie.

W anhedonii bardzo istotnym jest przeprowadzenie szerokiego, adekwatnego i dostosowanego do potrzeb i cech indywidualnych Pacjenta, procesu diagnostycznego. Warto pamiętać, iż ten stan emocjonalny najczęściej jest zapowiedzią większych trudności – nie tylko afektywnych, (nastrojowych), poznawczych, (intelektualnych), ale bardzo często może towarzyszyć zaburzeniom struktury osobowości i jako maska zaburzeń neurorozwojowych, (Spektrum Autyzmu i ADHD).

Warto pamiętać o tym, iż podstawą efektywnej pomocy i wsparcia, czy terapii psychologicznej jest rzetelna i trafna diagnostyka, zwłaszcza taka, która opiera się o holistyczne spojrzenie na Pacjenta i ujmowanie jego trudności w sposób całościowy. Nasza Klinika ma do zaoferowania Państwu unikatowe wsparcie jakim jest diagnoza psychosomatyczna, czyli ocena funkcjonowania całego organizmu w kontekście zaburzeń ze strony różnych układów somatycznych, chorób rzadkich i ich wpływu na stan psychiczny i poznawczy, a także ocena wpływu przeżyć emocjonalnych na reakcje i dobrostan ciała.

Szeroka diagnoza takich stanów emocjonalnych jak anhedonia obejmuje:

• uważna diagnoza psychoneurologiczna odpowiada również na pytania dotyczące dodatkowych objawów, stanów i chorób, takich jak np.cPTSD, czy OCD, zaburzeń snu i odżywiania, które bardzo często towarzyszą anhedonii.
• zastosowanie wielu skal oceny depresji i objawów psychosomatycznych omówionych z Pacjentem,
• ocenę jego funkcjonowania poznawczego w zakresie różnych typów pamięci i uwagi,
• ocenę całej struktury osobowości – co daje odpowiedź Pacjentom na temat ich stanu zdrowia, w wieloletnim, nieskutecznym procesie leczniczym zaburzeń nastroju,
• diagnoza różnicowa – by nie pominąć różnych biegunów tych samych trudności, szukając odpowiedzi – czy to nadal zwykła chandra, a może epizod depresyjny lub poważniejszy stan jakim jest CHAD, (Choroba Afektywna Dwubiegunowa),

Źródła:

• 1. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Arlington, VA: APA.
• 2. Der-Avakian, A., Markou, A. (2012). The neurobiology of anhedonia and other reward-related deficits. Trends in Neurosciences, 35(1), 68–77.
• 3. Treadway, M. T., Zald, D. H. (2011). Reconsidering anhedonia in depression: lessons from translational neuroscience. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 35(3), 537–555.

Weryfikacja merytoryczna artykułu:

dr n. hum. Anna Pasławska-Turczyn

Zobacz również:
Uzależnienie od telefonu – jak leczyć?

Data dodania: 18 grudnia, 2025 | Ostatnia aktualizacja: 9 stycznia, 2026